Przedawnienie roszczeń o zachowek

Z opisanego stanu faktycznego wynika, że zmarły najemca dokonał przed śmiercią darowizny swojego udziału we wkładzie mieszkaniowym na rzecz współmałżonka, czym mógł pozbawić swoje dzieci (zstępnych) spadku jaki by im przysługiwał gdyby dziedziczyli z ustawy. Zgodnie z art. 991 § 1 k.c. (kodeksu cywilnego) dzieciom jako zstępnym, a także małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek).

Zstępni jakimi są dzieci jeżeli nie otrzymały należnego im spadku, mogą żądać od obdarowanej matki odpowiedniej kwoty należnego im zachowku. Przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku. W związku z tym, w opisanym przypadku dokonana darowizna wkładu mieszkaniowego winna być doliczona do spadku dla potrzeb obliczenia należnego zachowku.

 

Należy jednak dodać, że osoba zobowiązana do zapłaty zachowku (obdarowana) może skutecznie uchylić się od zapłaty należnego zachowku powołując się na okres przedawnienia tego roszczenia. W myśl art. 1007 § 1 k.c. roszczenia uprawnionego z tytułu zachowku oraz roszczenia spadkobierców o zmniejszenie zapisów i poleceń przedawniają się z upływem lat trzech od ogłoszenia testamentu. Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanej od spadkodawcy darowizny przedawnia się z upływem lat trzech od otwarcia spadku.