Przesłanki unieważnienia testamentu własnoręcznego

Przepisy w zakresie ważności testamentów zawiera kodeks cywilny. Jest kilka form sporządzenia testamentu ale skupimy się na formie zwykłej. Zgodnie z art. 949§1 kc spadkodawca może sporządzić testament w ten sposób, że napisze go w całości pismem ręcznym, podpisze i opatrzy datą. Zatem dokument taki jest ważnym testamentem jeżeli spełnia te przesłanki. Brak daty nie pociąga za sobą nieważności testamentu własnoręcznego, jeżeli nie wywołuje wątpliwości co do zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu, co do treści testamentu lub co do wzajemnego stosunku kilku testamentów.

Aby zatem podważyć ważność testamentu konieczne by było podważenie tego, że dokument ten został sporządzony przez spadkodawcę (własnoręcznie) lub należało by dowodzić, że nastąpiły wady oświadczenia woli w zakresie sporządzonego testamentu. Zgodnie z art. 82 kc - Nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych. Podobnie nieważne jest oświadczenie woli złożone dla poru, wymuszone oraz działanie pod wpływem błędu (o ile jest on istotny).

Zgodnie z art. 945. § 1 kc. testament jest nieważny, jeżeli został sporządzony:

1. w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli;
2. pod wpływem błędu uzasadniającego przypuszczenie, że gdyby spadkodawca nie działał pod wpływem błędu, nie sporządziłby testamentu tej treści;
3. pod wpływem groźby.

Na nieważność testamentu z powyższych przyczyn nie można się powołać po upływie lat trzech od dnia, w którym osoba mająca w tym interes dowiedziała się o przyczynie nieważności, a w każdym razie po upływie lat dziesięciu od otwarcia spadku.

Należy jednak jeszcze pamiętać o instytucji zachowku. Zgodnie z art. 991 k. c. zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni - dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach - połowa wartości tego udziału (zachowek). Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia.

Co do drugiego Pani pytania - podatek oblicza się od wartości masy spadkowej. Czyli oblicza się wartość nieruchomości w chwili otwarcia spadku. Nie ma znaczenia dla wartości obliczania spadku, jakie ma być w przyszłości przeznaczenie nieruchomości, liczy się obecna wartość nieruchomości wchodzącej do masy spadkowej. Przepisy w tym zakresie reguluje ustawa od spadków i darowizn.

Porady prawne / pomoc prawna
www.SerwisPrawa.pl