Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię uaktualnienie poniższego tekstu pod kątem obowiązującego stanu prawnego - kliknij w link (funkcja dostępna tylko dla zarejestrowanych Użytkowników).

Prawo przejazdu przez cudzą nieruchomość ustanawiane jest za wynagrodzeniem

Kategoria: Prawo cywilne
Słowa kluczowe: droga konieczna

Decyzją Urzędu zagwarantowano nam (czterem właścicielom przyległych posesji) swobodny (i jedyny) dojazd do garaży. Wybudowano nawet drogi dojazdowe. Później od wydanej decyzji dowiedzieliśmy się o, że pewna Spółdzielnia Mieszkaniowa jest prawnym użytkownikiem wieczystym działki (jako działki budowlanej), przez którą został ten przejazd umożliwiony. Po wielu perypetiach, dzierżawimy odpłatnie od spółdzielni prawo przejazdu. Czy w chwili nabycia prawa wieczystego użytkowania Spółdzielnia miała jeszcze takie prawo, chociaż nabyta działka nie mogła być wykorzystana w sposób oczywiście legalny z jego przeznaczeniem określonym w umowie? Czy nie powinno nastąpić unieważnienie, cofnięcie, ograniczenie powyższej umowy? Czy możemy nalegać, aby zostało podtrzymane nasze prawo z decyzji urzędu do bezpłatnego korzystania z jedynych dróg dojazdowych do naszych garaży, będących częścią wbudowaną w nasze budynki mieszkalne?

Garaż stanowi taką samą nieruchomość jak każda inna. Każda nieruchomość zgodnie z przepisami prawa musi mieć dostęp do drogi publicznej. Jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel takiej nieruchomości może żądać od właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (art. 145. § 1 kodeksu cywilnego). Przeprowadzenie drogi koniecznej następuje z uwzględnieniem potrzeb nieruchomości nie mającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić. Jeżeli potrzeba ustanowienia drogi jest następstwem sprzedaży gruntu lub innej czynności prawnej, a między interesowanymi nie dojdzie do porozumienia, sąd zarządzi, o ile to jest możliwe, przeprowadzenie drogi przez grunty, które były przedmiotem tej czynności prawnej. Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno-gospodarczy.
R E K L A M A
W opisanym przypadku prawo do korzystania z drogi dojazdowej zostało ustanowione w drodze decyzji administracyjnej a nie na gruncie prawa cywilnego (tak jak to powinno być zrobione). Gmina jako właściciel gruntów może rozporządzać nimi swobodnie, w tym także zbyć tą nieruchomość lub ustanowić jej wieczystą dzierżawę. Ograniczenia w zakresie korzystania z nieruchomości może jedynie nastąpić w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, a właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.
Bez znajomości treści umowy trudno mówić o przesłankach do jej unieważnienia. Jeżeli po wydaniu decyzji, urząd miasta zbył przedmiotową nieruchomość lub ustanowił wieczystą dzierżawę na tej nieruchomości na rzecz podmiotu trzeciego (w tym przypadku Spółdzielni Mieszkaniowej), to jeżeli służebność drogi koniecznej nie była wpisana do ksiąg wieczystych, wówczas pozostaje jedynie dla właścicieli nieruchomości, którzy nie mają zapewnionego dostępu do drogi publicznej, ustanowienie drogi koniecznej umożliwiającej dojazd do nieruchomości zabudowanych garażami albo tak jak to jest w opisanym przypadku, dzierżawa przedmiotowej nieruchomości. Jak wynika z treści art. art. 145. § 1 k.c. służebność ustanawiana jest za wynagrodzeniem, tym samym zmiana dzierżawy na służebność z punktu widzenia odpłatności za korzystanie z cudzego gruntu nie ma żadnego znaczenia.
Wynagrodzenie za ustanowienie służebności drogi koniecznej nie ma charakteru odszkodowawczego, w związku z czym przysługuje właścicielowi nieruchomości obciążonej nawet wówczas, gdy ten - na skutek ustanowienia służebności - nie poniósł żadnej szkody. Wynagrodzenie takie powinno stanowić świadczenie będące ekwiwalentem za ustanowienie służebności drogi koniecznej. Jeżeli jednocześnie właściciel nieruchomości obciążonej poniósł szkodę na skutek ustanowienia służebności drogi koniecznej, wynagrodzenie powinno obejmować również wynagrodzenie poniesionej szkody. Ciężar udowodnienia faktu poniesienia szkody spoczywa na właścicielu nieruchomości obciążonej (art. 6 k.c.).
 
Porady prawne / Pomoc prawna
Data: 2009-01-20
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo cywilne
Słowa kluczowe: droga konieczna
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
® 2008 - 2012 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.