Niezachowanie formy pisemnej przy umowie o roboty budowlane ma daleko idące konsekwencje

W opisanym przypadku zawarł Pan umowę o roboty budowlane, określoną w art. 646 k.c. Zgodnie z tym przepisem umowa o roboty budowlane polega na ty, że wykonawca zobowiązuje się do oddania przewidzianego w umowie obiektu, wykonanego zgodnie z projektem i z zasadami wiedzy technicznej, a inwestor zobowiązuje się do dokonania wymaganych przez właściwe przepisy czynności związanych z przygotowaniem robót, w szczególności do przekazania terenu budowy i dostarczenia projektu, oraz do odebrania obiektu i zapłaty umówionego wynagrodzenia. Nie zachowanie formy pisemnej (bez rygoru nieważności) zastrzeżonej dla umowy o roboty budowlane ma ten skutek, że w razie niezachowania zastrzeżonej formy nie jest w sporze dopuszczalny dowód ze świadków ani dowód z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności (art. 74 § 1 k.c.). Zasadniczo podstawowa kwestia to czy zawarta umowa jest między przedsiębiorcami, czy między osobami fizycznymi lub przedsiębiorcę z osobą fizyczną. W przypadku gdy umowa nie jest zawarta między przedsiębiorcami, to praktycznie z uwagi na niezachowanie formy pisemnej (wymaganej przez prawo), uniemożliwia Panu dochodzenie roszczeń z przedmiotowej umowy na drodze sądowej. Nie będzie Pan mógł w sprawie powołać świadków, a sąd nie będzie także przesłuchiwał Pana na tą okoliczność. Powyższe zapisy nie mają zastosowania w stosunkach pomiędzy przedsiębiorcami, tym samym może Pan wnieść powództwo i jako dowód w sprawie wskazać świadków.

 

Reasumując, jeżeli umowa zawarta jest między przedsiębiorcami, obecnie winien Pan pisemnie wezwać inwestora (za zwrotnym poświadczeniem odbioru) do zapłaty kwoty wynikającej z kosztorysu robót. Brak zapłaty w wyznaczonym przez Pana terminie, będzie Pana uprawniał do skierowania powództwa o zapłatę do sądu. Może także wystawić Pan fakturę i przedstawić ją inwestorowi do zapłaty, jednakże wówczas będzie Pan musiał odprowadzić podatek VAT. Wówczas do pozwu doręczy Pan także fakturę. Jeżeli jednak inwestorem jest osoba fizyczna, to brak formy pisemnej zasadniczo wyklucza sprawę sądową.

 

Może Pan rozważyć także (niezależnie od tego czy inwestorem jest osoba fizyczna czy prawna) złożenie zawiadomienia do organów ścigania, w związku z uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przestępstwa oszustwa określonego w art. 286 § 1 k.k. (kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8). Z opisanego stanu faktycznego można wnioskować, że zachodzą pewne przesłanki uzasadniające takie twierdzenie, jednakże dopiero dogłębne zapoznanie się ze stanem faktycznym oraz posiadanymi przez Pana dowodami może stanowić podstawę do złożenia takiego zawiadomienia, w związku z powyższym winien Pan się udać do prawnika, który prowadzi kancelarię w miejscu Pańskiego zamieszkania.