Darowizna udziału w nieruchomości odziedziczonej dokonana przez dzieci na rzecz matki

Podstawową kwestią w tym przypadku jest to czy dzieci, które będą dziedziczyć po zmarłym ojcu, są już pełnoletnie czy też nie. W przypadku gdy dzieci nie są pełnoletnie, to do dokonania przez nie rozporządzenia majątkiem, które otrzymały w spadku (udziałem w nieruchomości), konieczna będzie zgoda sądu opiekuńczego, gdyż czynność taka przekracza zwykły zakres zarządu ich majątkiem. Jeżeli natomiast dzieci są pełnoletnie, mogą swobodnie dysponować swoim udziałem w otrzymanym w spadku mieszkaniu.

 

Nie ma potrzeby czekać 6 miesięcy (jeżeli dzieci są pełnoletnie) aby dokonali oni darowizny otrzymanego w spadku udziału w nieruchomości. Mogą po przeprowadzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia spadku (koszt 50 zł) oraz po dokonaniu działu spadku, który może nastąpić w formie aktu notarialnego (lub w postępowaniu sądowym o dział spadku), dokonać darowizny na rzecz matki. W postępowaniu sądowym o dział spadku, pobiera się opłatę stałą w kwocie 500 złotych od wniosku o dział spadku, a jeżeli zawiera on zgodny projekt działu spadku, pobiera się opłatę stałą w kwocie 300 złotych.

 

Zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn,  zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę. Nie ma zatem w przypadku sporządzenia darowizny w formie aktu notarialnego na rzecz matki, obowiązku zapłaty przedmiotowego podatku. Jedynym kosztem będą koszty sporządzenia aktu notarialnego, które są uzależnione od wartości dokonywanej darowizny. Notariusz może ustalić taksę notarialną umownie, lecz nie może ona przekroczyć taksy maksymalnej określonej Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości  w sprawie maksymalnych stawek taksy notarialnej, z dnia 28 czerwca 2004 roku. W przypadku wartości darowanej nieruchomości w granicach od 60 tys. zł do 1 mln zł, maksymalna taksa notarialna wynosi 1 010 zł + 0,4% od nadwyżki powyżej 60 tys. zł (plus podatek VAT). Jeżeli jednym aktem notarialnym, sporządzonym między tymi samymi osobami, objęto kilka czynności dotyczących tego samego przedmiotu i pozostających ze sobą w takim stosunku, że jedna z tych czynności ma charakter czynności głównej, a inne mają charakter czynności ubocznych i nie mogą istnieć bez czynności głównej - za sporządzenie tego aktu notarialnego stosuje się maksymalną stawkę przewidzianą dla czynności głównej. Ponadto jeżeli mieszkanie posiada założoną księgę wieczystą, to dojdą koszty dokonania zmian w księdze wieczystej, które wynoszą 200 zł.

 

Reasumując, obecnie po zniesieniu podatku od spadków i darowizn wobec osób najbliższych, darowizna dokonana przez dzieci na rzecz matki wydaje się najprostszym i stosunkowo najtańszym sposobem przekazania przez dzieci, ich udziału w odziedziczonej nieruchomości.