Jesteś tutaj:
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Sprzedaż przez dlużnika rzeczy po jej zajęciu nie wpływa na zajęcie, a dłużnik może ponieść odpowiedzialność karną za ten czyn

Komornik zajął samochód mojemu dłużnikowi ale dłużnik postanowił mimo wszystko sprzedać samochód. Zawarł on z osobą trzecią z datą wcześniejszą, niż data zajęcia samochodu przez komornika umowę pożyczki pieniędzy od tej osoby trzeciej. W umowie tej ponoć zostało zapisane, że pożyczka pieniędzy zabezpieczona jest zastawem samochodu. Obecnie ta osoba trzecia chce ten samochód zarejestrować na siebie. Czy w tej sprawie mogę przeszkodzić dłużnikowi w zrealizowaniu jego planu?

W opisanym stanie faktycznym, przede wszystkim należy zaznaczyć, że dokonane przez organ egzekucyjny zajęcie jest skuteczne z prawnego punktu widzenia. Zgodnie bowiem z treścią art. 848 k.p.c. (kodeksu postępowania cywilnego), zajęcie ma ten skutek, że rozporządzenie ruchomością dokonane po zajęciu nie ma wpływu na dalszy bieg postępowania, a postępowanie egzekucyjne z zajętej ruchomości może być prowadzone również przeciwko nabywcy. Przepis ten nie narusza przepisów o ochronie nabywcy w dobrej wierze. Osoba trzecia, która twierdzi, ze zajęcie rzeczy narusza jej prawa ma możliwość na podstawie art. 841 § 1 k.p.c. dochodzić swoich praw poprzez złożenie powództwa opozycyjnego. Z treści tego przepisu wynika, że osoba trzecia może w drodze powództwa żądać zwolnienia zajętego przedmiotu od egzekucji, jeżeli skierowanie do niego egzekucji narusza jej prawa. Z tego punktu widzenia pojazd nie powinien być zwolniony spod zajęcia do czasu wydania orzeczenia sądu w postępowaniu opozycyjnym, tym samym nie powinien zostać przerejestrowany na nowego właściciela.

 
 
Jeżeli chodzi o rozpoznanie przez sąd powództwa osoby trzeciej, to w opisanym stanie faktycznym sąd winien ustalić, czy zawarta umowa nie jest dotknięta wadą oświadczenia woli, co skutkować może jej nieważnością (taki ewentualny zarzut należy podnieść w odpowiedzi na pozew jaki może wytoczyć nabywca wierzycielowi egzekwującemu). Jak wynika bowiem z treści art. 83 § 1 k.c. nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Pozorność, warunkująca nieważność czynności prawnej, odnosi się wyłącznie do stron tej czynności. Zakwestionowanie nabycia prawa własności (pojazdu) w drodze umowy sprzedaży wymaga udowodnienia, że obie strony tej czynności były zgodne co do tego, że w rzeczywistości jedynie pozorują zawarcie umowy sprzedaży, ukrywając pod nią całkiem inny skutek prawny. Pewne okoliczności mogą świadczyć o takiej pozorności, np. brak uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych zawartej umowy pożyczki, brak również przeniesienia własności pojazdu w przypadku gdy wystąpiły okoliczności związane z przejściem prawa własności, np. przerejestrowanie pojazdu.
 
 
 
Niezależnie od powyższego można rozpatrywać odpowiedzialność dłużnika również na drodze postępowania karnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 300 § 1 k.k. (kodeksu karnego) odpowiedzialności karnej podlega sprawca, który w razie grożącej mu niewypłacalności lub upadłości, udaremnia lub uszczupla zaspokojenie swojego wierzyciela przez to, że usuwa, ukrywa, zbywa, darowuje, niszczy, rzeczywiście lub pozornie obciąża albo uszkadza składniki swojego majątku. W przypadku gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 300 k.k. należy złożyć odpowiednie zawiadomienie do organów ścigania. Jak zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20.01.2005 roku sygn. akt I KZP 31/04, zbycie rzeczy zajętej w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego, może wyczerpywać znamiona przestępstwa określonego w art. 300 § 2 k.k. (kwalifikowana forma przestępstwa z art. 300 § 1 kk)  – mimo przewidzianej w art. 848 k.p.c. możliwości kontynuowania postępowania egzekucyjnego przeciwko nabywcy rzeczy – o ile zaistnieje skutek w postaci udaremnienia lub uszczuplenia zaspokojenia wierzyciela.
 
 
Reasumując, w zależności od stanu faktycznego i prawnego może Pan dochodzić swoich praw jako wierzyciel na gruncie prawa cywilnego jak i karnego. W postępowaniu cywilnym gdyby się okazało, że komornik zwolnił pojazd spod egzekucji bez orzeczenia sądu, rozpoznanego na skutek wniesionego powództwa opozycyjnego, wówczas może Pan zaskarżyć taką czynność komornika i złożyć skargę do sądu zgodnie z art. 767 k.p.c.  
 
Jarosław Olejarz
Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2011-12-02
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo cywilne
Słowa kluczowe: egzekucja, zajęcie, zwolnienie spod egzekucji, dłużnik, powództwo opozycyjne
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
® 2008 - 2022 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.