Jesteś tutaj:
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię porada prawna związana z tą tematyką, możesz skorzystać z formularza zapytania prawnego.

Komornik może zająć rachunek bankowy należący do spółki cywilnej

Prowadzimy działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. Komornik zablokował konto bankowe spółki na kwotę długu jednego wspólnika. Dług ten nie ma związku z działalnością naszej spółki, lecz powstał w związku z udziałem wspólnika w innej spółce cywilnej - handlowej. Komornik zajął kwotę długu na naszym rachunku bankowym w połowie miesiąca czerwca b.r. Do dnia dzisiejszego ja jako drugi wspólnik nie zostałem przez niego o tym powiadomiony. Czy komornik mógł dokonać zajęcia i czy mogę podjąć się obrony moich praw, przecież ja nie jestem dłużnikiem?

Zgodnie z przepisem art. 778 k.p.c. do egzekucji ze wspólnego majątku wspólników spółki prawa cywilnego konieczny jest tytuł egzekucyjny wydany przeciwko wszystkim wspólnikom.  Art. 778 k.p.c. jest konsekwencją przyjęcia zasady, że tytuł egzekucyjny uprawnia do egzekucji z całego majątku dłużnika i tylko z tego majątku. Nie można skierować egzekucji do rzeczy będącej współwłasnością dłużnika i osoby trzeciej. Jednakże w sprzeczności z tym przepisem stoi art. 8911 § 1 k.p.c., zgodnie z którym, na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przeciwko dłużnikowi można zająć wierzytelność z rachunku wspólnego prowadzonego dla dłużnika i osób trzecich. Dalsze czynności egzekucyjne prowadzone będą do przypadającego dłużnikowi udziału w rachunku wspólnym stosownie do treści umowy regulującej prowadzenie rachunku, którą dłużnik obowiązany jest przedłożyć komornikowi w terminie tygodnia od daty zajęcia. Przepisy o wyjawieniu majątku stosuje się odpowiednio. Jeżeli umowa nie określa udziału w rachunku wspólnym albo gdy dłużnik nie przedłoży umowy, domniemywa się, że udziały są równe. Po ustaleniu udziału dłużnika zwalnia się pozostałe udziały od egzekucji. Zgodnie z § 2 powyższego przepisu, w razie zajęcia rachunku wspólnego dla wspólników spółki cywilnej, komornik zawiadamia pozostałych wspólników.

 

 

Wprowadzenie przez ustawodawcę wyłomu w zasadzie prowadzenia egzekucji z całego majątku dłużnika i tylko z tego majątku (art. 8911 § 1 k.p.c.) stoi w sprzeczności z zasadą wspólności łącznej majątku wspólnego spółki cywilnej. Takie stwierdzenie znajduje uzasadnienie w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2007 roku (sygn. akt II CSK 321/06), w którym sąd stwierdził, że  dopóki trwa stosunek prawny spółki wspólność łączna majątku wspólnego jest nienaruszalna (art. 863 k.c.). Zajęcie rachunku bankowego spółki, gdzie znajdują się środki pieniężne nie będące zyskiem spółki (który, mógłby podlegać wypłacie w odpowiednim określonym w umowie stosunku procentowym), faktycznie powoduje, że za zobowiązania wspólnika odpowiadają wszyscy wspólnicy. Środki finansowe zgromadzone na rachunku nie stanowią przecież zysku podlegającego wypłacie i podziałowi pomiędzy wspólników, a stanowią jedynie majątek obrotowy spółki, który do czasu jego podziału stanowi współwłasność. Dopuszczona na podstawie art. 8911 § 1 k.p.c. możliwość zajęcia rachunku bankowego spółki, narusza podstawowe zasady ochrony konstytucyjnej prawa własności. Zgodnie z Konstytucją prawo własności można ograniczyć tylko ze względu na ważną wartość mocniej chronioną (zasada hierarchiczności wartości chronionych przez prawo). Wartością wyżej chronioną (art. 21 konstytucji) jest jedynie interes publiczny (cele publiczne), a nie - jak tego chce ustawodawca w art. 8911 § 1 k.p.c. - subiektywny interes wierzyciela osobistego.

 

 

Z tego też względu moim zdaniem mimo, że faktycznie art. 8911 § 1 k.p.c. dopuszcza zajęcie samego rachunku bankowego w spółce cywilnej mimo braku klauzuli wykonalności na wszystkich wspólników, to jest on sprzeczny z 870 k.c. i art. 778 k.p.c. a także samą Konstytucją. Do czasu jednak obowiązywania tego przepisu istnieje on w obrocie prawnym i na jego podstawie komornik mógł dokonać zajęcia, przy czym czynności egzekucyjne winny być dokonane jedynie do przysługującego dłużnikowi udziału w rachunku (jeżeli nie ma odmiennej umowy co do zasady udział ten wynosi połowę).

 

 

Odpowiednim środkiem do ochrony praw przez wspólników spółki cywilnej, jest powództwo przeciwegzekucyjne. Zgodnie z art. 841 § 1 k.p. c. osoba trzecia może w drodze powództwa żądać zwolnienia zajętego przedmiotu od egzekucji, jeżeli skierowanie do niego egzekucji narusza jej prawa. Powództwo można wnieść w terminie miesiąca od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa, chyba że inny termin jest przewidziany w przepisach odrębnych. Zatem w opisanym stanie faktycznym konieczne byłoby wniesienie powództwa o zwolnienie spod egzekucji połowy środków zgromadzonych na rachunku jako środków nie należących do dłużnika (chyba, że w umowie rachunku bankowego określono inny podział).

 

Jarosław Olejarz

Radca prawny

 

 

Podstawa prawna:

[art. 778 k.p.c.]

[art. 8911 § 1 k.p.c.]

[art. 870 k.c.]

 

Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2014-07-04
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo cywilne, Procedura sądowa, Majątek i pieniądze, Prawo
Słowa kluczowe: zajęcie, egzekucja, spółka cywilna, rachunek bankowy, komornik, zajęcie rachunku, klauzula wykonalności, dłużnik
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Szukasz porady prawnej?
Prześlij swoje pytanie do doświadczonych prawników:
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
  • Google+
® 2008 - 2019 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.