Jesteś tutaj:

Zmiana warunków stanowi podstawę do zmiany obowiązku alimentacyjnego

Jestem po rozwodzie i płace alimenty w wysokości 800 zł na syna. Chcę zawrzeć związek małżeński na terenie polski, ale będę mieszkał poza granicami Unii Europejskiej. Jak ma się prawo do tego typu sytuacji, czy moja ex może w każdym czasie wystąpić o zwiększenie alimentów? Czy ewentualnie komornik może zająć konto moje czy przyszłej żony poza granicami kraju albo czy może poddać egzekucji np. nieruchomości nabyte przez nas w przyszłości? Czy możemy sporządzić kontrakt małżeński aby w jakiś sposób uchronić się przed takim działaniem? Chciałbym dodać, że alimenty płacę na bieżąco i nie uciekam od odpowiedzialności, pozostając w bardzo dobrym kontakcie.

Ogólna zasada obowiązku alimentacyjnego rodziców względem dzieci została określona w art. 133 § 1 k.r.o. (kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Zgodnie z tym przepisem rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Jeżeli chodzi o wysokość alimentów, to także nie ma określonych przez przepisy prawa wysokości jakie są należne. Art. 135 § 1 k.r.o. wskazuje, że zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Sąd najwyższy w wyroku z dnia 12 listopada 1976 roku, sygn. akt III CRN 236/76, stwierdził, ze na wysokość alimentów nie mogą mieć wpływu obciążenia pozwanego, takie jak zadłużenie bankowe, które nie może powodować ograniczenia należnych małoletniemu powodowi środków utrzymania i wychowania. Osoba bowiem, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, musi się z tym liczyć przy podejmowaniu wydatków i ich wysokość planować stosownie do posiadanych możliwości z uwzględnieniem wspomnianego obowiązku alimentacyjnego.

 

Górną granicą świadczeń alimentacyjnych są zarobkowe i majątkowe możliwości zobowiązanego (art. 135 § 1 k.r.o.), choćby nawet nie zostały w tych granicach pokryte wszystkie usprawiedliwione potrzeby uprawnionego do alimentacji. Jedynie brak po stronie zobowiązanego jakichkolwiek możliwości zarobkowych i majątkowych skutkuje oddaleniem powództwa o alimenty, mimo istnienia usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, chyba że sąd ustali, że zobowiązany może uzyskiwać dochody. Przy obowiązku alimentacyjnym chodzi nie tylko o samą wysokość uzyskiwanych w chwili orzekania dochodów, ale także o możliwości ich uzyskania. Jeżeli sąd dojdzie do przekonania, że np. ojciec dziecka może zatrudnić się w lepiej płatnej pracy, ale tego nie robi, żeby w ten sposób obniżyć swoje dochody i tym samym alimenty, sąd może to uwzględnić w wyroku. Nie mniej jednak alimenty nie mogą być niewspółmiernie wysokie biorąc pod uwagę możliwości zobowiązanego do alimentacji.

 

Wysokość alimentów zależy zatem zawsze od potrzeb małoletniego dziecka i możliwości zobowiązanego. W razie zmiany tych stosunków zarówno zobowiązany do alimentów jak i uprawniony mogą żądać zmiany orzeczenia alimentacyjnego (art. 138 k.r.o.). Zatem każdorazowo możliwe jest wniesienie pozwu o podwyższenie alimentów, jeżeli zmienią się potrzeby małoletniego (w związku z rozwojem dziecka, konieczne jest ponoszenie wyższych kosztów związanych z jego utrzymaniem, wychowaniem lub edukacją). O zmianie stosunków może stanowić także stan zdrowia uprawnionego (konieczność leczenia, ponoszenia kosztów na leki, rehabilitacje). Każda taka sytuacja w zasadzie uprawnia działającą w imieniu małoletniego matkę do wniesienia powództwa o zmianę obowiązku alimentacyjnego. W takim wypadku konieczne będzie jednak wskazanie adresu Pana zamieszkania w Polsce lub poza granicami. Jeżeli Pana adres zamieszkania nie będzie ustalony wówczas ustanowiony zostanie kurator dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, w celu zabezpieczenia interesów Pana osoby jako pozwanej.  

 

Jeżeli chodzi o uznawanie i wykonywanie wyroków alimentacyjnych poza granicami Polski, to zgodnie z art. 17 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 4/2009 dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych - orzeczenie wydane w państwie członkowskim będącym stroną Protokołu haskiego z 2007 roku i wykonalne w tym państwie jest wykonalne w innym państwie członkowskim bez potrzeby stwierdzenia wykonalności w tym państwie. Natomiast w myśl art. 23 ust. 1 Rozporządzenia - orzeczenie wydane w państwie członkowskim niebędącym stroną Protokołu haskiego z 2007 roku jest uznawane w innych państwach członkowskich bez konieczności przeprowadzania specjalnego postępowania. Protokół o prawie właściwym dla zobowiązań alimentacyjnych (Dz. U. UE L z dnia 16 grudnia 2009 r.) stanowi element unowocześnienia Konwencji haskiej z dnia 24 października 1956 roku o prawie właściwym dla zobowiązań _alimentacyjnych wobec dzieci oraz Konwencję haską z dnia 2 października 1973 roku o prawie właściwym dla zobowiązań alimentacyjnych. Nie wiemy czy Państwo w którym będzie Pan mieszkał jest sygnatariuszem niniejszego protokołu, nie mniej jednak dochodzenie roszczeń alimentacyjnych od dłużników poza granicami Unii Europejskiej jest kwestią dość trudną oraz może być kosztowna. Polski komornik nie ma tytułu aby prowadzić egzekucję poza granicami Polski, stąd konieczne będzie zlecenie czynności egzekucyjnych organowi egzekucyjnemu właściwemu z uwagi na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego. Egzekucja prowadzona jest na podstawie odpowiednich przepisów prawa obowiązujących w Państwie zamieszania Pana jako dłużnika alimentacyjnego, stąd nie jesteśmy w stanie określić jakie przepisy będą tam obowiązywać.

 

W Polsce w razie zawarcia związku małżeńskiego małżonek dłużnika nie jest w żaden sposób obciążany takimi zobowiązaniami alimentacyjnymi, tzn. nie ma możliwości zajęcia rachunku bankowego należącego do takiego małżonka lub innych składników majątkowych. Egzekucja prowadzona jest jedynie ze składników majątku dłużnika alimentacyjnego, stanowiących jego majątek odrębny lub z wynagrodzenia za pracę (nawet jeżeli jest to majątek wspólny małżonków), albo z innej działalności zarobkowej dłużnika. Tym samym nawet w Polsce nie ma możliwości zaspokojenia się przez wierzyciela osobistego z nieruchomości stanowiącej współwłasność małżonków, jeżeli zobowiązanie nie zostało zaciągnięte za zgodą współmałżonka.

 

W naszej ocenie dochodzenie należności alimentacyjnych poza granicami jest nie tylko dość kosztowne ale także bardzo trudne, z uwagi na brak informacji o przepisach obowiązujących poza granicami, trudności językowe. Najważniejsze aby dokonywać regularnych wpłat alimentów (nawet w wysokości mniejszej niż zasądzone ale regularnie co miesiąc), aby nie zachodziła przesłanka uporczywej nie alimentacji określonej w art. 209 § 1 kodeksu karnego (Kto uporczywie uchyla się od wykonania ciążącego na nim z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego obowiązku opieki przez niełożenie na utrzymanie osoby najbliższej lub innej osoby i przez to naraża ją na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2). W takim wypadku bowiem istnieje możliwość ścigania sprawcy także poza granicami kraju, wydawania listów gończych czy europejskiego nakazu aresztowania – a tym samym do zatrzymania może dojść na przejściu granicznym (np. lotnisku).

 

Jarosław Olejarz

Radca prawny

 

Podstawa prawna:

[art. 133 § 1 k.r.o.]

[art. 135 § 1 k.r.o.]

[art. 209 § 1 k.k.]

[art. 138 k.r.o.]

 

Pobierz odpowiedni wzór dokumentu
Data: 2014-08-28
Autor/źródło: Zespół serwisu SerwisPrawa.pl
Kategoria: Prawo rodzinne i opiekuńcze, Sprawy rodzinne, Prawo
Słowa kluczowe: alimenty, podwyższenie, zmiana warunków, zobowiązany do alimentacji, uprawniony do alimentacji, obowiązek alimentacyjny
Redakcja serwisu zastrzega, iż udzielane odpowiedzi na pytania prawne nie są i nie mogą być traktowane jako porady prawne. Osoby udzielające odpowiedzi i redakcja SerwisPrawa.pl nie ponosi odpowiedzialności za skutki wynikłe z zastosowania się do opublikowanych treści. Wszelkie materiały z zakresu prawa znajdujące się na stronach SerwisPrawa.pl mają jedynie na celu popularyzowanie wiedzy o instytucjach prawnych oraz możliwościach ich praktycznego zastosowania.
Szukasz porady prawnej?
Prześlij swoje pytanie do doświadczonych prawników:
Wasze komentarze
Polecana kancelaria prawna
Kancelaria radców prawnych
Lary Hubert Radca Prawny
Sprawy cywilne, gospodarcze, podatkowe, prawo transportowe, Karta Nauczyciela
Informacja o kancelarii pochodzi z Bazy prawników SerwisPrawa.pl
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
  • Google+
® 2008 - 2017 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.