Jesteś tutaj:
Kodeksy
18.12.2013 - Rafał Rodzeń
Kliknij, aby ocenić:
 
5/5
Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.
Jeżeli interesuje Cię uaktualnienie poniższego tekstu pod kątem obowiązującego stanu prawnego - kliknij w link (funkcja dostępna tylko dla zarejestrowanych Użytkowników).

Zawarcie małżeństwa przez osobę chorą psychicznie

Małżeństwo jest na gruncie obecnie obowiązujących przepisów związkiem kobiety i mężczyzny zawartym z reguły przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przewidują szereg ograniczeń, które uniemożliwiają skuteczne zawarcie związku małżeńskiego. Wśród nich odnajdziemy chociażby chorobę psychiczną co najmniej jednego z nupturientów. Jednak czy taka choroba zawsze będzie przeszkodą do zawarcia małżeństwa?

Zgodnie z treścią art. 12 § 1 w/w ustawy, nie może zawrzeć małżeństwa osoba dotknięta chorobą psychiczną albo niedorozwojem umysłowym. Jeżeli jednak stan zdrowia lub umysłu takiej osoby nie zagraża małżeństwu ani zdrowiu przyszłego potomstwa i jeżeli osoba ta nie została ubezwłasnowolniona całkowicie, sąd może jej zezwolić na zawarcie małżeństwa. Wszystko zależy zatem od stanu określonej osoby – jeśli jego choroba jest na tyle stabilna, iż nie zagraża planowanemu związkowi, małżeństwo powinno dojść do skutku. Takie sformułowanie przepisu powoduje, iż czynnikiem decydującym o możności zawarcia omawianego związku nie jest w gruncie rzeczy sama choroba psychiczna, lecz stan zdrowia chorego. W praktyce duża część chorób psychicznych, odpowiednio leczona, nie stanowi zagrożenia ani dla samego pacjenta, ani dla jego otoczenia.

 

 

Zdaniem Sądu Najwyższego, zawarte w omawianym przepisie pojęcie "zagrożenie zdrowia przyszłego potomstwa" należy pojmować w tym sensie, że dotyczy ono nie tylko kwestii możliwości przekazania choroby psychicznej ewentualnemu potomstwu, ale także zagadnienia, czy stan psychiczny określonej osoby nie wyłącza prawidłowego, zgodnego z przyjętymi zasadami wychowania dzieci i w ogóle wykonywania władzy rodzicielskiej (por. wyrok SN z 29.12.1978 r., sygn. akt II CR 475/78).

 

Zawarcie małżeństwa z osobą chorą psychicznie jest podstawą do unieważnienia takiego związku – oczywiście wtedy, gdy zdrowy małżonek nie wiedział o chorobie swojego partnera. Unieważnienia małżeństwa z powodu choroby psychicznej albo niedorozwoju umysłowego jednego z małżonków może żądać każdy z małżonków. Z drugiej strony nie można unieważnić małżeństwa z powodu choroby psychicznej jednego z małżonków po ustaniu tej choroby. W wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 1971 r. (sygn. akt II CR 169/71) wyrażono pogląd, że nie każda choroba psychiczna stanowi przesłankę unieważnienia małżeństwa. Skład sądzący w niniejszej sprawie w pełni podziela ten pogląd i w konsekwencji uznaje, że tylko taka choroba psychiczna jest podstawą unieważnienia małżeństwa, której stan zagraża małżeństwu lub zdrowiu przyszłego małżeństwa i tym samym brak byłoby podstaw do udzielenia zezwolenia na zawarcie małżeństwa w trybie art. 12 § 1 zdanie drugie KRiO. Ocena, czy istniały przesłanki do udzielenia zezwolenia na zawarcie małżeństwa pomimo tego, że pozwany był dotknięty chorobą psychiczną, należy w myśl cytowanego wyżej orzeczenia Sądu Najwyższego do sądu rozpoznającego sprawę o unieważnienie. I ten pogląd skład sądzący w niniejszej sprawie podziela.

 

Osoba chora psychicznie może zawrzeć małżeństwo jedynie na podstawie zezwolenia udzielonego przez sąd. Zgodnie z art. 561 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego, w postanowieniu o udzieleniu zezwolenia na zawarcie małżeństwa przez osobę chorą psychicznie lub niedorozwiniętą umysłowo wymienia się osobę, z którą małżeństwo ma zostać zawarte. Sąd orzekający powinien więc również rozważyć, czy osoba, z którą małżeństwo ma być zawarte, będzie należytą podporą dla małżonka chorego lub upośledzonego. Zezwolenia na zawarcie małżeństwa udziela sąd rejonowy, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy, w trybie postępowania nieprocesowego. Podstawą wszczęcia postępowania jest wniosek pochodzący od osoby dotkniętej chorobą psychiczną lub niedorozwojem umysłowym.

Autor/Źródło: Rafał Rodzeń



Szukasz porady prawnej?
Prześlij swoje pytanie do doświadczonych prawników:
Wasze komentarze
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
  • Google+
® 2008 - 2019 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.