Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię uaktualnienie poniższego tekstu pod kątem obowiązującego stanu prawnego - kliknij w link (funkcja dostępna tylko dla zarejestrowanych Użytkowników).

Obserwacja psychiatryczna jak areszt

Kategoria: Prawo konstytucyjne
Słowa kluczowe: konstytucja
Polecane kancelarie:
Porady prawne dla firm i instytucji
Prawo handlowe
Egzekucja należności
Bankowość, Finanse, Inwestycje
Obsługa prawna banków i spółek
Szkolenia - przeciw. praniu pieniędzy

W dniu 10 lipca 2007 roku Trybunał Konstytucyjny rozpoznał połączone skargi konstytucyjne Zbigniewa O. i Hanny R. , które dotyczyły skierowania na obserwację psychiatryczną w zakładzie leczniczym. Osoby te zostały skierowane przez sądy na obserwację psychiatryczną w zakładzie leczniczym. Zakwestionowane przepisy zezwalają sądowi, aby na wniosek biegłych zarządził przeprowadzenie badań psychiatrycznych połączonych z obserwacją w zakładzie leczniczym. Decyzja o obserwacji w zakładzie leczniczym jest zastosowaniem środka, który faktycznie oznacza pozbawienie badanego wolności na czas trwania obserwacji. Ma to pomóc w stwierdzeniu, czy oskarżonemu można przypisać odpowiedzialność za dokonane przez niego przestępstwo. Tymczasem dla osoby umieszczonej w zakładzie to postępowanie jest równoznaczne z pozbawieniem możliwości decydowania o sobie i w rezultacie tego pozbawienia wolności na czas wskazany w postanowieniu sądu. W opinii skarżących badanie psychiatryczne w warunkach oddziału zamkniętego narusza konstytucyjne prawo do wolności osobistej. Jest to podstawowe prawo, więc nie może być ograniczane w sposób dowolny. Póki co kwestionowane przepisy wskazują jedynie w sposób ogólny podstawę działania wskazanych organów. Zdaniem Zbigniewa O. i Hanny R. ustawodawca powinien wprowadzić przepisy, które w sposób jednoznaczny i w sytuacjach nie budzących wątpliwości będą uprawniały do ingerencji w konstytucyjne prawa jednostki.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że:

  • art. 203 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego w zakresie, w jakim nie stwarza wystarczających gwarancji procesowych zapewniających sądową weryfikację zgłoszonej przez biegłych konieczności połączenia badania psychiatrycznego oskarżonego z obserwacją w zakładzie leczniczym, jest niezgodny z art. 41 ust. 1 w związku z art. 30, art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji.
  • art. 203 § 2 w związku z art. 203 § 3 powyższej ustawy w zakresie, w jakim nie wskazuje maksymalnego czasu trwania obserwacji psychiatrycznej w zakładzie leczniczym, jest niezgodny z art. 41 ust. 1 w związku z art. 30, art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji.

R E K L A M A

Trybunał konstytucyjny stwierdzi, że warunkiem zastosowania kwestionowanego przepisu kodeksu postępowania karnego, który umożliwia pozbawienie wolności na czas trwania obserwacji psychiatrycznej powinno być ustalenie wysokiego prawdopodobieństwa popełnienia przez oskarżonego zarzucanego mu czynu. Natomiast pozbawienie wolności osoby, wobec której prawdopodobieństwo takie nie zachodzi – nawet, jeśli służyłoby ustaleniu stanu jej zdrowia psychicznego – stanowi nadmierną ingerencję w sferę konstytucyjnie gwarantowanych praw i wolności. Jest to naruszenie godności człowieka, bowiem pozbawia go wolności w stopniu, który nie jest konieczny w demokratycznym państwie. Według Trybunału Konstytucyjnego przepis kodeksu postępowania karnego który określa, że obserwacja w zakładzie leczniczym nie powinna trwać dłużej niż 6 tygodni nie spełnia wymogów precyzji i jednoznaczności, bowiem sugeruje, że wyznaczony 6 tygodniowy termin ma charakter maksymalny. Należy podkreślić fakt, że termin ten może być przedłużony i to na czas nieokreślony. Taki stan prawny pozwala więc sądowi na swobodę w określaniu czasu przedłużonej obserwacji, nie traktując jednocześnie przedłużenia jako instytucji nadzwyczajnej, mającej zastosowanie tylko w wyjątkowych wypadkach. Nie zobowiązuje też sądu do zweryfikowania przyczyny niezakończenia obserwacji w ciągu sześciu tygodni. Wymienione powyżej wady ustawy sprawiają, że przepis ten przestaje być gwarancją procesową wolności osobistej oskarżonego.

Przepisy te tracą moc obowiązującą z upływem 15. miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.

Internetowa Kancelaria Prawna
www.SerwisPrawa.pl  

Data: 2007-11-23
Autor/źródło: Zespół Internetowej Kancelarii Prawnej
Kategoria: Prawo konstytucyjne
Słowa kluczowe: konstytucja
® 2008 - 2012 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.