Uwaga! Publikacja archiwalna
Oznacza to, że od czasu jej opublikowania pojawiły się zmiany aktów prawnych, mogące wpływać na aktualność poniższej treści. SerwisPrawa.pl nie aktualizuje automatycznie wszystkich publikowanych tekstów zgodnie z obowiązującymi aktami prawnymi.

Jeżeli interesuje Cię uaktualnienie poniższego tekstu pod kątem obowiązującego stanu prawnego - kliknij w link (funkcja dostępna tylko dla zarejestrowanych Użytkowników).

Obowiązek opodatkowania nabycia spadku i darowizny

Polecane kancelarie:
Bankowość, Finanse, Inwestycje
Obsługa prawna banków i spółek
Szkolenia - przeciw. praniu pieniędzy
Porady prawne dla firm i instytucji
Prawo handlowe
Egzekucja należności

Otrzymanie darowizny lub nabycie spadku zobowiązuje podatnika do złożenia deklaracji podatkowej i zapłaty należnego podatku. Jednak w niektórych przypadkach darowizna lub spadek są zwolnione z obowiązku zapłaty podatku od spadku i darowizn. Podstawową zasadą w zakresie podatku od spadków i darowizn jest to, że nabycie w taki sposób praw majątkowych, wyłączone jest spod przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Obowiązek opodatkowania nabycia spadku i darowizny
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku, o podatku dochodowym od spadków i darowizn, osoby otrzymujące spadek, którego wysokość przekracza kwotę wolną od podatku podlegają obowiązkowi podatkowemu. W sytuacji, gdy osoby te za życia spadkodawcy w okresie 5 la poprzedzających rok nabycia spadku otrzymały od niego darowizny, to wówczas wartość spadku i darowizny należy zsumować.
R E K L A M A
Wysokość kwoty wolnej od podatku jest kwotą do wysokości, której nie trzeba odprowadzać należnego podatku dochodowego i są one następujące:
  • 9.637,00 zł – dla osób należących do I grupy podatkowej, czyli małżonkowie, wstępni (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie), zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki), pasierb, ojczym, macocha, rodzeństwo, teściowie, zięć, synowa;
  • 7.276,00 zł – dla osób należących do II grupy podatkowej, czyli zstępni rodzeństwa (np. dzieci siostry, wnuki brata), rodzeństwo rodziców (np. ciotki, wujowie), zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych (np. mąż wnuczki);
  • 4.902,00 zł – dla osób należących do III grupy podatkowej, czyli pozostali nabywcy spadku.
W związku z powyższym w ciągu miesiąca od uprawomocnienia się postanowienia sądu należy złożyć we właściwym urzędzie skarbowym zeznanie podatkowe na formularzu SD-3. Następnie organ podatkowy przeanalizuje je w ramach postępowania skarbowego i wyda decyzję, w której ustali wysokość podatku od spadków i darowizn, bądź decyzję umarzającą postępowanie podatkowe.
Zgodnie z art. 3. ustawy o podatku od spadków i darowizn podatkowi nie podlega nabycie własności rzeczy ruchomych znajdujących się na terytorium RP lub praw majątkowych podlegających wykonaniu na terytorium RP, jeżeli w dniu nabycia ani nabywca ani też spadkodawca lub darczyńca nie byli obywatelami polskimi i nie mieli miejsca stałego pobytu lub siedziby na terytorium RP.
Podatkowi nie podlega także nabycie w drodze spadku lub darowizny praw autorskich i praw pokrewnych, praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych oraz wierzytelności wynikających z nabycia tych praw, nabycie w drodze dziedziczenia środków z pracowniczego programu emerytalnego, nabycie w drodze spadku środków zgromadzonych na rachunku zmarłego członka otwartego funduszu emerytalnego, a także nabycie w drodze spadku środków zgromadzonych na indywidualnym koncie emerytalnym.
 
Z kolei art. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi katalog sytuacji, w których jest się zwolnionym od podatku. Do takich sytuacji należy m.in. nabycie praw do wkładów w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub w spółdzielni kółek rolniczych, nabycie darowizny praw do rachunku oszczędnościowo – kredytowego przez osobę pozostającą faktycznie we wspólnym pożyciu małżeńskim z posiadaczem rachunku oszczędnościowo – kredytowego w kasie mieszkaniowej, pod warunkiem przeznaczenia środków zgromadzonych na tym rachunku na cele mieszkaniowe.
 
Od 1 stycznia 2007 roku – w przypadku, gdy śmierć spadkodawcy nastąpiła w 2007 roku – nabycie spadku po najbliższej rodzinie – do której zaliczani są małżonkowie, wstępni (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie), zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki), pasierb, ojczym, macocha, rodzeństwo – może być zwolniona z podatku również wówczas, gdy wartość spadku przekracza kwotę 9.637,00 zł.
 
Zgodnie z ustawą zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeśli zgłoszą oni nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, bądź udokumentują w przypadku, gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych przekracza kwotę 9.637,00 zł – ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo – kredytową lub przekazem pocztowym. Jednak należy podkreśli, że obowiązek zgłaszania nie obejmuje przypadków, gdy wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych nie przekracza kwoty 9.637,00 zł lub gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.
 
W przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nierucho­mość, spółdzielczego własnościowego pra­wa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie:
1.   w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego, darowizny lub polecenia darczyńcy przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej,
2.   w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do II grupy podatkowej,
3.   w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do III grupy podatkowej, które sprawowały opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, na podstawie pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym, przez co najmniej dwa lata od dnia poświadczenia podpisów przez notariusza
– nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału.
 
Powyższa ulga, przysługuje osobom, które łącznie spełniają następujące warunki:
  1. nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
  2. nie przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
  3. nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
  4. będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat: od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego – jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia umowy darowizny nabywca mieszka i jest zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku, lub od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku – jeżeli nabywca zamieszka i dokona zameldowania na pobyt stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego.

www.SerwisPrawa.pl

Data: 2008-03-06
Autor/źródło: Zespół Internetowej Kancelarii Prawnej
Kategoria: Prawo podatkowe
Słowa kluczowe: podatek od spadków i darowizn, długi spadkowe
® 2008 - 2012 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptację regulaminu.