Postępowanie mandatowe - szybki sposób na ukaranie

Wysokość nałożonego mandatu nie może przekroczyć 500 zł, a gdy jednym czynem zrealizowano znamiona dwóch lub więcej wykroczeń: 1000 zł. Granica podnosi się do 2000 zł, gdy oskarżycielem publicznym jest właściwy organ Państwowej Inspekcji Pracy, a nawet do 5000 zł, gdy ukarany popełnił już co najmniej dwa wykroczenia przeciwko prawom pracownika w okresie dwóch lat wstecz licząc do ostatniego ukarania.

 

Grzywnę w drodze mandatu karnego można nałożyć jedynie wtedy, gdy:

Co do zasady nałożenie grzywny winno nastąpić w okresie 14 dni od daty ujawnienia czynu, jednakże w przypadku, gdy  funkcjonariusz stwierdzi popełnienie wykroczenia naocznie pod nieobecność sprawcy albo za pomocą urządzenia pomiarowego lub kontrolnego, kontrolnego nie zachodzi wątpliwość co do osoby sprawcy czynu, nałożenie grzywny musi nastąpić w okresie dni 30. Po upływie tych okresów nie prowadzi się postępowania mandatowego, a wniosek o ukaranie kierowany jest do sądu. Należy pamiętać, że nie wolno nałożyć grzywny w drodze mandatu karnego za wykroczenie, za które należałoby orzec środek karny (przewidziany obligatoryjnie lub fakultatywnie) lub gdy czyn będący wykroczeniem wyczerpuje zarazem znamiona przestępstwa.

 

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia przewiduje 3 rodzaje mandatów:

Przyjęcie mandatu nie jest obowiązkowe. Ukarany zawsze może odmówić jego przyjęcia, dotyczy to zwłaszcza sytuacji, w której nie zgadza się on z wysokością nałożonej grzywny lub z samym faktem popełnienia wykroczenia. Funkcjonariusz nakładający mandat z kolei ma obowiązek określić wysokość grzywny, wykroczenie zarzucane sprawcy, poinformować o prawie do odmowy przyjęcia mandatu i o skutkach prawnych takiej odmowy. Dopiero wówczas funkcjonariusz ma prawo zapytać obwinionego, czy mandat przyjmuje. Nigdy nie może on tego zrobić przed poinformowaniem w opisany wyżej sposób. W wypadku odmowy przyjęcia mandatu lub nieziszczenia w wyznaczonym terminie grzywny nałożonej mandatem zaocznym, organ, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, występuje do sądu z wnioskiem o ukaranie. Należy pamiętać, że sąd rozpatrujący sprawę nie jest związany wysokością grzywny wyznaczoną przez funkcjonariusza.

 

Ściąganie grzywny następuje w drodze mandatu karnego następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prawomocny mandat karny może zostać uchylony tylko w jednym przypadku: gdy grzywnę nałożono za czyn niebędący czynem zabronionym jako wykroczenie. Uchylenie następuje z urzędu lub na wniosek ukaranego w terminie zawitym 7 dni (od daty uprawomocnienia się wyroku).

 

Jarosław Witkowski