Wypowiedzenie umowy z SAWP

SAWP zarządza prawami artystów wykonawców m.in. w zakresie utrwalania, zwielokrotniania, wprowadzania do obrotu, nadawania i reemitowania utworów. W toku postępowania UOKiK ustalił, że artyści wykonawcy, którzy oddawali Stowarzyszeniu swoje utwory pod ochronę zmuszeni byli udzielić wyłącznego upoważnienia do zarządzania prawami na wszystkich polach eksploatacji. Oznaczało to, że nie mogli bez pośrednictwa Stowarzyszenia realizować swoich praw w zakresie określonych pól eksploatacji i na przykład samodzielnie decydować o warunkach wykorzystania ich utworów, jak i również powierzyć ich innej organizacji. Dodatkowo UOKiK zakwestionował utrudnianie możliwości wypowiedzenia umowy. We wzorcach stosowanych przez Stowarzyszenie znajdowało się postanowienie zgodnie, z którym do rozwiązania umowy dochodziło po upływie roku następującego po tym, w którym złożono wypowiedzenie. W rezultacie taka praktyka mogła doprowadzić to tego, że artyści wykonawcy są związani umową przez okres nawet dwóch lat od momentu, gdy zdecydowali się ją rozwiązać. Według Urzędu termin ten jest rażąco długi, a przez to ograniczający konkurencję.

 

W wyniku działań Urzędu SAWP zmienił niekorzystne warunki umów. Obecnie artysta wykonawca może zdecydować o wyłączeniu niektórych pól eksploatacji z zarządu sprawowanego przez Stowarzyszenie. Kilkakrotnie został również skrócony okres wypowiedzenia umowy. Należy uwypuklić, że stanowisko Prezesa Urzędu w opisywanej sprawie jest zbieżne z orzecznictwem europejskim. Komisja Europejska wielokrotnie podkreślała, że zbiorowe zarządzanie prawami autorskimi powinno być dla twórców tak mało restrykcyjne, jak to możliwe. W zaleceniach kierowanych do państw członkowskich i do wszystkich podmiotów, które są zaangażowane w zarządzanie prawami autorskimi i pokrewnymi podkreśla się, że relacje między organizacjami zbiorowego zarządzania a osobami na rzecz, których działają powinny charakteryzować m.in. zasada swobody podmiotu zarządzającego prawami, swobody wyboru zakresu przedmiotowego zarządu a także sposobu, w jaki administrowane są prawa.

 

To nie jest pierwsza decyzja, w której Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów kwestionuje praktyki organizacji zbiorowego zarządzania. W lutym 2008 roku Prezes Urzędu uznał, że Związek Stowarzyszeń Artystów Wykonawców naruszył prawo ograniczając artystom możliwość powierzenia zarządu prawami autorskimi w odniesieniu do wybranych pól eksploatacji. W sierpniu 2008 roku kary w łącznej wysokości ponad 1,2 mln zł zostały nałożone na ZAiKS i Stowarzyszenie Filmowców Polskich za zawarcie niedozwolonego porozumienia i ustalenie jednolitych stawek za k0rzystanie z utworów audiowizualnych oraz odmowę ich negocjowania.

 

www.SerwisPrawa.pl