Jesteś tutaj:
Prawo obce
16.09.2014 - Rafał Rodzeń
Kliknij, aby ocenić:
 
3,33/3

Czy polskie sądy są związane obcym prawem?

Przestrzeganie krajowych przepisów prawnych przez polskie sądy jest oczywistością, co jednak gdy w sprawie pojawi się wątek zagraniczny? Który w takiej sytuacji porządek prawny powinien być zastosowany? Odpowiedź na to pytanie udziela m.in. ustawa prawo prywatne międzynarodowe.

Procedura cywilna czy karna?

 

Tak naprawdę rodzaj toczącego się postępowania nie ma większego znaczenia w odpowiedzi na pytanie – czy należy stosować obce prawo w sądzie? Z drugiej jednak strony, charakter sprawy przyczynia się do wyboru odpowiednich norm prawnych – jak się bowiem okazuje, to właśnie polskie przepisy decydują o stosowaniu zagranicznych regulacji. Skupmy się jednak bardziej na postępowaniu cywilnym.

 

 

Potrzeba zastosowania obcych przepisów pojawi się przede wszystkim wtedy, gdy ujawnia się czynnik międzynarodowy w sprawie. Tak będzie chociażby w przypadku umów cywilnych zawieranych z obcokrajowcami lub zagranicznymi przedsiębiorstwami. Oczywiście sam fakt zaciągnięcia takiego zobowiązania nie przesądza o obowiązku stosowania przez sąd innego prawa. Decyduje o tym zarówno wola stron jak i przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.

 

KPC

 

Zgodnie z treścią art. 1143 KPC, sąd z urzędu ustala i stosuje właściwe prawo obce. Sąd może zwrócić się do Ministra Sprawiedliwości o udzielenie tekstu tego prawa oraz o wyjaśnienie obcej praktyki sądowej. Sąd może zwrócić się do Ministra Sprawiedliwości również o udzielenie informacji co do istnienia wzajemności w stosunkach z państwem obcym. Celem ustalenia treści prawa obcego lub obcej praktyki sądowej albo istnienia wzajemności sąd może zastosować także inne środki, w tym zasięgnąć opinii biegłych.

 

Z powyższego wynika, że strony toczącego się postępowania cywilnego nie muszą robić zupełnie nic, aby doszło do zastosowania odpowiednich przepisów prawa obcego – sąd robi to sam z urzędu. Tak naprawdę ta zasada obowiązuje nie tylko na gruncie procedury cywilnej, ale także i w ramach postępowania karnego, a niekiedy także i administracyjnego. 

 

Jak zaznaczył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 maja 2013 r. (sygn. akt II CSK 250/12), prawo obce, które powinno być zastosowane przez sąd polski, należy stosować z urzędu, niezależnie od tego, czy strony powoływały się na konieczność zastosowania w konkretnej sytuacji przepisów zagranicznego prawa. Sąd może w tym celu sięgać np. do dzienników ustaw państw obcych, do innych tego typu zbiorów tekstów prawnych oraz do publikacji naukowych. Nie jest też wyłączone korzystanie z opinii biegłego lub z zagranicznych stron internetowych, na których publikowane są teksty ustaw. Sąd powinien jednak dążyć do stwierdzenia rzeczywistej treści obcego prawa w takim kształcie, w jakim ono obowiązuje. Z drugiej jednak strony należy pamiętać, że przepis art. 1143 KPC nie zobowiązuje sądu do tego, aby w każdej sprawie, w której pojawia się problem znaczenia dla rozstrzygnięcia danej sprawy znajomości prawa obcego, sąd był zobowiązany do zwracania o opinię biegłego lub stanowisko Ministra Sprawiedliwości. Źródłem stwierdzenia prawa obcego mogą być także inne środki, których nie wymienia wspomniany przepis. Tylko więc jeżeli sąd, korzystając z dostępnych mu środków we własnym zakresie nie jest w stanie ustalić treści prawa obcego powinien skorzystać z zagwarantowanej tym przepisem możliwości.

 

Ostatecznie o konieczności zastosowania obcego prawa w polskim sądzie, decyduje sędzia prowadzący sprawę (formalnie określany oczywiście jako sąd).

 

Co jeśli prawa obcego nie można ustalić?

 

Odpowiedź na to pytanie jest dosyć prosta – w takim przypadku zastosowanie znajdą odpowiednie przepisy prawa polskiego. Z reguły jednak do takich sytuacji nie dochodzi zbyt często, ponieważ sąd posiada obecnie bardzo szerokie możliwości nie tylko w zakresie ustalania właściwego przepisu prawa obcego w toczącej się sprawie, ale także i jego odpowiedniego zastosowania. Warto dodać także, że  prawa obcego nie można stosować, jeśli miałoby to skutki sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej –prawo obce nie będzie zatem zawsze stosowane. 

 

Podstawa prawna:

 

[art. 1143 k.p.c. (Dz. U. z 2014 r. Nr 101 j.t.)]

Autor/Źródło: Rafał Rodzeń

Szukasz porady prawnej?
Prześlij swoje pytanie do doświadczonych prawników:
Wasze komentarze
Polecana kancelaria prawna
Kancelaria radców prawnych
Lary Hubert Radca Prawny
Sprawy cywilne, gospodarcze, podatkowe, prawo transportowe, Karta Nauczyciela
Informacja o kancelarii pochodzi z Bazy prawników SerwisPrawa.pl
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
  • Google+
® 2008 - 2017 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.