Jesteś tutaj:
Prawo własności intelektualnej
16.11.2016 - Natalia Szok
Kliknij, aby ocenić:
 
2,86/7

Tłumaczenie poszczególnych słów jako przedmiot prawa autorskiego

W ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych wskazano, że przedmiotem prawa autorskiego jest między innymi opracowanie cudzego utworu w szczególności tłumaczenie. W praktyce jednak pojawił się problem, czy prawa autorskie będą przysługiwać także w sytuacji, gdy zadaniem tłumacza było wskazanie tłumaczenia poszczególnych słów pochodzących z języka obcego i wskazanie (wybór) ich podstawowego znaczenia w języku polskim.

Przedmiot prawa autorskiego

 

Ustawodawca wskazał w ustawie z dnia z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, że przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór). W szczególności przedmiotem prawa autorskiego są utwory:

  • wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe);
  • plastyczne;
  • fotograficzne;
  • lutnicze;
  • wzornictwa przemysłowego;
  • architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne;
  • muzyczne i słowno-muzyczne;
  • sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne;
  • audiowizualne (w tym filmowe).

 

Utwór jest przedmiotem prawa autorskiego od chwili ustalenia, chociażby miał postać nieukończoną, zaś ochrona przysługuje twórcy niezależnie od spełnienia jakichkolwiek formalności (art. 1 ust 1 – 4).

 

Ustawa reguluje także kwestię tzw. autorskich praw zależnych. Zgodnie z normą art. 2 ust 1 ustawy opracowanie cudzego utworu, w szczególności tłumaczenie, przeróbka, adaptacja, jest przedmiotem prawa autorskiego bez uszczerbku dla prawa do utworu pierwotnego.

 

Rozwiązaniem problemu

 

Na wstępie należy podkreślić, że to czy dany utwór jest przedmiotem prawa autorskiego decydują jego cechy a nie np. wola stron zawarta w umowie. Zgodnie z art. 2 ust. 1  ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych opracowanie cudzego utworu, w szczególności tłumaczenie, przeróbka, adaptacja jest przedmiotem prawa autorskiego bez uszczerbku dla prawa do utworu pierwotnego. Z art. 4 ww. ustawy wynika z kolei , że przedmiotem prawa autorskiego nie są akty normatywne lub ich urzędowe projekty, urzędowe dokumenty, materiały, znaki i symbole, opublikowane opisy patentowe lub ochronne i proste informacje prasowe. Zestawienie treści obu ww. przepisów pozwala na uznanie – co podkreśla również judykatura - że każde tłumaczenie cudzego utworu, z zastosowaniem wyłączeń o jakich mowa w art. 4 jest przedmiotem prawa autorskiego (zob. wyrok SA w Katowicach z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt I ACa 129/10).

 

Dokonując tłumaczenia tworzy się utwór zależny będący źródłem nabycia autorskiego prawa do tego utworu. W orzecznictwie wskazuje się również, że tłumaczenie z języka obcego na język polski może być utworem w rozumieniu ustawy z 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jeżeli zawiera niezbędne cechy, które musi posiadać każdy utwór. Musi to więc być taki przejaw działalności twórczej, który ma indywidualny charakter (zob. wyrok SN z dnia 24 lipca 2009 r., sygn. akt II CSK 66/09). Dokonanie tłumaczenia poszczególnych słów oraz wskazanie jednego, podstawowego znaczenia nosi znamiona działania twórczego i indywidualnego. Dokonanie wyboru właściwego, uznawanego za podstawowe znaczenie słowa niewątpliwie ma charakter twórczy i indywidualizujący tłumaczenie. Dokonany przez tłumacza wybór podstawowego znaczenia danego słowa indywidualizuje dokonane przez niego tłumaczenie, nawet jeśli podobny efekt możnaby uzyskać stosując elektroniczne translatory (zobacz uzasadnienie wyroku SA w Katowicach z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt I ACa 129/10). Również właściwie dokonany przez tłumacza wybór słowa w języku obcym odpowiadającego danemu słowu w języku polskim świadczy o twórczym i indywidualnym charakterze opracowania dokonanego przez tłumacza. Na marginesie warto wspomnieć, że pozbawienie tłumaczenia poszczególnych słów z języka obcego na język polski i na odwrót statusu przedmiotu prawa autorskiego z uwagi na brak cech twórczych prowadziłby w konsekwencji do przyjęcia, że również i wydawane słowniki nie są przedmiotem prawa autorskiego.

 

Podstawa prawna:
Art. 1, art. 2, art. 4 ustawy z dnia z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz.U.2016.666).

Autor/Źródło: Natalia Szok

Szukasz porady prawnej?
Prześlij swoje pytanie do doświadczonych prawników:
Wasze komentarze
Polecana kancelaria prawna
Kancelaria radców prawnych
Kadron
Kancelaria Adwokacka
Informacja o kancelarii pochodzi z Bazy prawników SerwisPrawa.pl
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
  • Google+
® 2008 - 2017 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.