Jesteś tutaj:
Oddłużenie
16.04.2015 - Edyta Zielińska
Kliknij, aby ocenić:
 
3,64/7

Bankowy tytuł egzekucyjny jest niezgodny z Konstytucją!

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, na podstawie ksiąg banków lub innych dokumentów związanych z dokonywaniem czynności bankowych banki są uprawnione do tego, aby wystawiać bankowe tytuły egzekucyjne. W bankowym tytule egzekucyjnym należy oznaczyć bank, który go wystawił i na rzecz którego egzekucja ma być prowadzona, dłużnika zobowiązanego do zapłaty, wysokość zobowiązań dłużnika wraz z odsetkami i terminami ich płatności, datę wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego, jak również oznaczenie czynności bankowej, z której wynikają dochodzone roszczenia oraz wzmiankę o wymagalności dochodzonego roszczenia. Bankowy tytuł egzekucyjny należy opatrzyć pieczęcią banku wystawiającego tytuł oraz podpisami osób uprawnionych do działania w imieniu banku (art. 96 ustawy – Prawo bankowe).

Na mocy art. 97 ustawy – Prawo bankowe, bankowy tytuł egzekucyjny może być podstawą egzekucji prowadzonej według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego po nadaniu mu przez sąd klauzuli wykonalności wyłącznie przeciwko osobie, która bezpośrednio z bankiem dokonywała czynności bankowej albo jest dłużnikiem banku z tytułu zabezpieczenia wierzytelności banku wynikającej z czynności bankowej i złożyła pisemne oświadczenie o poddaniu się egzekucji oraz gdy roszczenie objęte tytułem wynika bezpośrednio z tej czynności bankowej lub jej zabezpieczenia. Wniosek banku o nadanie klauzuli wykonalności sąd rozpoznaje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 3 dni od dnia jego złożenia. Oświadczenie o poddaniu się egzekucji powinno określać kwotę zadłużenia, do której bank może wystawić bankowy tytuł egzekucyjny, oraz termin, do którego bank może wystąpić o nadanie temu tytułowi klauzuli wykonalności. Dłużnik może się również poddać egzekucji wydania rzeczy, w przypadku gdy ustanowiono zastaw rejestrowy lub dokonano przeniesienia własności w celu zabezpieczenia roszczenia.

Omawiając kwestie związane z bankowym tytułem egzekucyjnym należy jednak wskazać, że na skutek rozpoznania połączonych pytań prawnych Sądu Rejonowego w Koninie Wydział V Gospodarczy dotyczące przepisów Prawa bankowego umożliwiających bankom wystawianie bankowego tytułu egzekucyjnego, Trybunał Konstytucyjny w dniu 14 kwietnia 2015 r. orzekł, że art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe są niezgodne z art. 32 ust. 1 konstytucji. Przepisy te na mocy orzeczenia Trybunału utracą moc obowiązującą z dniem 1 sierpnia 2016 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził bowiem, że wystawiania bankowych tytułów egzekucyjnych jest niezgodne z zasadą równego traktowania.

 

Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że prawo do wystawiania bankowego tytułu egzekucyjnego stanowi przywilej banków, który narusza zasadę równego traktowania aż w trzech aspektach:

  1. w relacji między bankiem a jego klientem,
  2. w relacjach między bankami jako wierzycielami a pozostałymi podmiotami będącymi wierzycielami,
  3. w relacjach między dłużnikami banków i dłużnikami innych podmiotów.

 

Należy wskazać, że Trybunał uznał, że zarówno bank, jak i jego klient są stronami prywatnoprawnego stosunku zobowiązaniowego, który jest oparty na zasadzie prawnej równości i autonomii woli stron. Zatem z uwagi na to, obie strony powinny mieć – co do zasady – równe możliwości obrony swych praw i interesów wynikających z zawartej umowy. Tymczasem, w myśl obowiązujących przepisów – art. 96 – 97 ustawy – Prawo bankowe, bank sam wydaje tytuł egzekucyjny, zastępujący orzeczenie sądu, z pominięciem merytorycznego rozpoznania sprawy, podczas gdy klient mógłby podnieść merytoryczne zarzuty. W zasadzie, w takiej sytuacji, klient banku może bronić się przed bankowym tytułem egzekucyjnym jedynie poprzez wytoczenie powództwa przeciwegzekucyjnego, które podlega pełnej opłacie stosunkowej w wysokości 5 % od wartości roszczenia. Co więcej, w takiej sytuacji klient ponosi również cały ciężar dowodzenia – w warunkach prowadzenia przeciwko niemu egzekucji wiążącej się z zajęciem majątku.

 

Zważywszy na powyższe Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że takiego przywileju nie uzasadnia status banków, będących (z pewnymi nielicznymi wyjątkami) prywatnymi przedsiębiorcami, którzy działają w celu osiągnięcia zysku. Co więcej zdaniem Trybunału, nie uzasadnia tego także przywoływany w postępowaniu charakter banków jako instytucji zaufania publicznego, bowiem należy podkreślić, że statusu takiego nie nadaje bankom żaden przepis prawny i że jest on kwestią faktu – wynika nie tylko z istotnej roli banków w gospodarce, ale i z nadzoru organów państwa nad ich tworzeniem i działalnością. W przedmiotowej sprawie, Trybunał zwrócił uwagę również na to, że banki – poza bankowymi tytułami egzekucyjnymi mają możliwość skorzystania z wielu środków zabezpieczenia kredytów w szczególności wekslem, który może stać się podstawą wydania nakazu zapłaty – zgodnie z art. 491 i art. 492 kodeksu postępowania cywilnego.

 

Podstawa prawna:
art. 96-97 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. 1997 nr 140 poz. 939)
wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 kwietnia 2015 roku (sygn. akt 45/12)
 

Autor/Źródło: Edyta Zielińska

Szukasz porady prawnej?
Prześlij swoje pytanie do doświadczonych prawników:
Wasze komentarze
Polecana kancelaria prawna
Kancelaria radców prawnych
Kadron
Kancelaria Adwokacka
Informacja o kancelarii pochodzi z Bazy prawników SerwisPrawa.pl
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
  • Google+
® 2008 - 2017 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.