Jesteś tutaj:
Spadki
19.05.2015 - Natalia Szok
Kliknij, aby ocenić:
 
5/17

Rozdzielność majątkowa czy rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków? Praktyczny poradnik

Zasadą jest, że z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami ustrój wspólności ustawowej. Ustawowa wspólność majątkowa powstaje z mocy prawa, co nie znaczy, że nie jest możliwe inne ukształtowanie majątkowych stosunków między małżonkami. Prawo rodzinne dopuszcza bowiem zawieranie tzw. małżeńskich umów majątkowych, zwanych też intercyzą, które kreują inny aniżeli ustawowy ustrój majątkowy. Dzisiejszy poradnik poświęcamy dwóm z nich: rozdzielności majątkowej i rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków.

Małżeńska umowa majątkowa

 

Umowne ustroje majątkowe powstają z mocy umowy zawartej przez małżonków. Jak wynika z art. 47 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa.

 

Istota rozdzielności majątkowej

 

W razie umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej, każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później. Ponadto każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem. Tym samym w ustroju rozdzielności majątkowej występują jedynie majątek osobisty żony oraz majątek osobisty męża.

 

Uwaga!
Jeśli chcesz szybko i poprawnie przygotować Umowa małżeńska o ustanowieniu rozdzielności i podział majątku wspólnego przejdź do formularza »

 

Dla kogo korzystne jest ustanowienie rozdzielności majątkowej?

 

Nie dla każdego ustrój ten będzie korzystny, z uwagi na niewystępowanie majątku wspólnego. Ustrój rozdzielności majątkowej może być „krzywdzący” np. dla żony, która nie pracuje zawodowo, gdyż zajmuje się domem i dziećmi. W takim wypadku jednak należy pamiętać, że oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym.

 

Natomiast intercyzę kreującą rozdzielność majątkową - jak wskazuje praktyka - chętnie zawierają małżonkowie, z których jedno bądź oboje są przedsiębiorcami i prowadzą działalność gospodarczą.

 

Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków

 

Rozdzielność majątkowa z wyrównaniem dorobków także stanowi umowny ustrój majątkowy kreowany w drodze intercyzy. Również i w tym przypadku każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później. Również i każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem.

 

Rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków odróżnia jednak od rozdzielności majątkowej to, że po jej ustaniu następuje wyrównanie dorobków. Dorobkiem każdego z małżonków jest wzrost wartości jego majątku po zawarciu umowy majątkowej. Jeżeli umowa majątkowa nie stanowi inaczej, przy obliczaniu dorobków pomija się:

  • przedmioty majątkowe nabyte przed zawarciem umowy majątkowej
  • przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił
  • prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
  • przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;
  • wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków;
  • prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;
  • przedmioty nabyte w zamian za nie.

 

Przy obliczaniu dorobków dolicza się natomiast wartość:

  • darowizn dokonanych przez jednego z małżonków, z wyłączeniem darowizn na rzecz wspólnych zstępnych małżonków oraz drobnych zwyczajowo przyjętych darowizn na rzecz innych osób;
  • usług świadczonych osobiście przez jednego z małżonków na rzecz majątku drugiego małżonka;
  • nakładów i wydatków na majątek jednego małżonka z majątku drugiego małżonka.

Dorobek oblicza się według stanu majątku z chwili ustania rozdzielności majątkowej i według cen z chwili rozliczenia.

 

Dla kogo korzystne jest ustanowienie rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków?

 

Ustrój ten jest niewątpliwie bardziej korzystny aniżeli rozdzielność majątkowa w przypadku gdy jeden z małżonków nie pracuje zawodowo, tylko zajmuje się w domem. W praktyce jest to najczęściej żona. Ustrój ten także z powodzeniem sprawdza się, gdy jeden z małżonków jest przedsiębiorcą.

 

Wyrównanie dorobków

 

Jak wyżej wspomniano, po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonek, którego dorobek jest mniejszy niż dorobek drugiego małżonka, może żądać wyrównania dorobków przez zapłatę lub przeniesienie prawa. Z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać zmniejszenia obowiązku wyrównania dorobków. W razie braku porozumienia między stronami co do sposobu lub wysokości wyrównania, rozstrzyga sąd.

 

Wyrównanie dorobków a śmierć małżonka

 

W razie śmierci jednego z małżonków, wyrównanie dorobków następuje między jego spadkobiercami a małżonkiem pozostałym przy życiu. Spadkobiercy małżonka mogą wystąpić z żądaniem zmniejszenia obowiązku wyrównania dorobków tylko wtedy, gdy spadkodawca wytoczył powództwo o unieważnienie małżeństwa albo o rozwód lub wystąpił o orzeczenie separacji.

 

Uwaga!
Jeśli chcesz szybko i poprawnie przygotować Umowa małżeńska o ustanowieniu rozdzielności i podział majątku wspólnego
przejdź do formularza »

 

Podstawa prawna:
Art. 33, art. 51, art. 511, art. 512, art. 513, art. 514, art. 515 ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku – Kodeks rodzinny I opiekuńczy (Dz.U.2015.583)

Autor/Źródło: Natalia Szok



Szukasz porady prawnej?
Prześlij swoje pytanie do doświadczonych prawników:
Wasze komentarze
Polecana kancelaria prawna
Kancelaria radców prawnych
Kadron
Kancelaria Adwokacka
Informacja o kancelarii pochodzi z Bazy prawników SerwisPrawa.pl
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
  • Google+
® 2008 - 2018 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.