Jesteś tutaj:
Rozwód i separacja
25.08.2017 - Natalia Szok
Kliknij, aby ocenić:
 
3/10

Porada prawna: Odliczenie ulgi prorodzinnej od podatku dochodowego przez rozwiedzionych rodziców

Jestem po rozwodzie i od 4 lat samotnie wychowuje 8-letniego syna. Mąż regularnie płaci zasądzone alimenty, ale poza tym nie interesuje się za bardzo swoim dzieckiem. Nie uczestniczy w szkolnych wywiadówkach syna, nie interesuje się jego postępami w nauce czy stanem zdrowia. Jedyny kontakt, jaki utrzymuje z synem, to kontakt telefoniczny i przez portal społecznościowy . Kiedy nalegałam, by zabierał czasem syna do siebie, były mąż odmawiał, tłumacząc się tym, że ma nową rodzinę i dużo obowiązków służbowych, przez co nie miałby dla niego wystarczająco dużo czasu. Sama w większości ponoszę koszty wychowania i utrzymania syna .200 złotych alimentów na niewiele starcza, a syn cały czas mieszka ze mną, choć były mąż obiecywał, że będzie zabierał go na weekendy czy na część wakacji. Były mąż nie ma wyznaczonych wizyt przez sąd, były to jedynie nasze uzgodnienia. Przez cały okres od rozwodu mąż zabrał syna 2 razy, w te wakacje i zeszłoroczne, do swoich rodziców na wieś, na tydzień. W związku z takim stanem rzeczy, rozliczając PIT odliczyłam od podatku całą kwotę ulgi prorodzinnej. Mój były mąż z kolei złożył korektę do zeznania podatkowego i odliczył zwrot połowy ulgi prorodzinnej na syna, przez co w sierpniu musiałam zwrócić połowę otrzymanej wcześniej ulgi. Oczywiście pieniądze, które były mąż otrzymał z tytułu ulgi wykorzystał na swoje potrzeby. Skoro mój były mąż nie wykonuje ani tez od czasu rozwodu nigdy nie wykonywał władzy rodzicielskiej, to czy faktycznie należy mu się ulga prorodzinna?

Rozwiązanie problemu

 

Ulga podatkowa na dzieci, wynikająca z art. 27f ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, przysługuje na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego podatnik:

  1. wykonywał władzę rodzicielską,
  2. pełnił funkcję opiekuna prawnego oraz mieszkał z dzieckiem,
  3. sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Ustawowym warunkiem, który musi być spełniony przez rodzica dla zastosowania przedmiotowej ulgi jest wykonywanie przez rodzica władzy rodzicielskiej w stosunku do małoletniego dziecka. Wykonywanie władzy rodzicielskiej rozumiane jest w szczególności jako sprawowanie faktycznej pieczy nad dzieckiem, wykonywanie zarządu jego majątkiem i jego wychowywanie, troszczenie się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka, a więc zapewnienie wszystkich potrzeb dziecka (bytowych, rozwojowych, zdrowotnych i emocjonalnych).

 

Samo utrzymywanie kontaktów z dzieckiem jest prawem i obowiązkiem niezależnym od władzy rodzicielskiej. Wynika to wprost z art. 113 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Dlatego utrzymywanie kontaktów z dzieckiem nie jest rozstrzygające dla uznania, że rodzic wykonuje władzę rodzicielską. Podobnie rzecz się ma z obowiązkiem alimentacyjnym. W wyroku z dnia 2 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bowiem, że wykonywanie przez skarżącego ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego nad małoletnią córką nie powoduje  nabycia przez niego prawa do odliczenia kwoty, o której mowa w art. 27f ust. 2 u.p.d.o.f., z uwagi na fakt, że obowiązek alimentacyjny jest niezależny od władzy rodzicielskiej, a co za tym idzie spoczywa także na rodzicach, którzy zostali pozbawieni tej władzy.

 

Podkreślenia wymaga, że separacja bądź rozwód rodziców nie są równoznaczne z utratą przez rodzica prawa do wykonywania władzy rodzicielskiej. Sąd rodzinny, ogłaszając separację bądź rozwiązując związek małżeński orzeka także o wykonywaniu władzy rodzicielskiej. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 lipca 2016 r., sygn. akt. II FSK 2378/15, dla nabycia prawa do odliczenia ulgi prorodzinnej, konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, to jest posiadanie władzy rodzicielskiej (nawet ograniczonej na podstawie wyroku sądowego) i jej faktyczne wykonywanie w danym roku podatkowym. Czym innym jest bowiem posiadanie władzy a czym innym jej wykonywanie, a to oznacza, że utożsamianie ich na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie znajduje uzasadnienia. W celu nabycia prawa do przedmiotowej ulgi podatnik powinien wykazać zatem, że w danym roku podatkowym wykonywał, a nie tylko posiadał władzę rodzicielską.

 

 

Podsumowanie

 

Z powyższego wynika, że w przypadku rodzica małoletniego dziecka o prawie do ulgi decyduje faktyczne sprawowanie władzy rodzicielskiej. Samo posiadanie władzy rodzicielskiej (bez jej faktycznego wykonywania), podobnie jak utrzymywanie sporadycznych kontaktów z dzieckiem czy alimentacja nie wystarcza do zastosowania przedmiotowego odliczenia. Z art. 27f ust. 2 i 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że ulga na dzieci jest limitowana, a limit ulgi określony na dziecko dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę ww. podatnicy mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. Przy czym zastosowanie odliczenia przez rodziców dziecka w kwotach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej może mieć miejsce tylko wówczas, gdy każdemu z rodziców przysługuje prawo do ulgi.

 

W sytuacji zatem, gdy tylko jeden z rodziców wykonuje władzę rodzicielską w stosunku do małoletniego dziecka, nie ma zastosowania zasada, zgodnie z którą przysługującą rodzicom kwotę ulgi na dziecko rodzice dziecka mogą odliczyć w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. Sposób podziału ulgi pomiędzy rodziców dziecka jest bowiem zagadnieniem wtórnym wobec samego prawa do ulgi, W konsekwencji, przysługiwanie odliczenia obojgu rodzicom w kwotach równych lub dowolnej proporcji przez nich ustalonej może mieć miejsce tylko wówczas, gdy oboje rodzice wykonują władzę rodzicielską. Jeżeli władzę rodzicielską faktycznie wykonuje tylko matka, to jej przysługuje ulga podatkowa na dziecko.

 

Podstawa prawna:
Art. 27f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032, z późn. zm.).
Art. 56, art. 113 ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U z 2017 r., poz. 682).      

Autor/Źródło: Natalia Szok

Szukasz porady prawnej?
Prześlij swoje pytanie do doświadczonych prawników:
Wasze komentarze
Polecana kancelaria prawna
Kancelaria radców prawnych
Lary Hubert Radca Prawny
Sprawy cywilne, gospodarcze, podatkowe, prawo transportowe, Karta Nauczyciela
Informacja o kancelarii pochodzi z Bazy prawników SerwisPrawa.pl
Nasi partnerzy
  • InTENSO - outsourcing IT, leasing pracowniczy
  • Jakość obsługi
  • Biuro Informatyki Stosowanej FORMAT
  • Competitive Skills - Szkolenia biznesowe, rekrutacja i headhunting, doradztwo
  • Kaspersky
  • elsa
  • CBIT.pl
  • Enterprise-Gamification
  • Lazarski
  • Secret Client - tajemniczy klient, tajny klient, mystery shopping
  • Atlassian
Zobacz także
  • Kanały RSS
  • Facebook
  • Google+
® 2008 - 2017 SerwisPrawa.pl sp. z o.o. Korzystanie z portalu oznacza akceptacją regulaminu.